Szlak Wielkich Jezior Mazurskich to najpiękniejszy szlak żeglugowy w Polsce, który ma aż 120 km długości. Jest ewenementem nie tylko na skalę krajową. Tak rozległego i urozmaiconego ciągu jezior nie ma w żadnym z państw Europy. Niezwykle bogaty pod względem przyrodniczym, pełnym historycznych miejsc czy obiektów, a także uwielbiany przez miłośników sportów wodnych.
System kanałów wodnych wybudowany pomiędzy mazurskimi jeziorami umożliwia żeglugę pomiędzy całą Krainą Wielkich Jezior Mazurskich. Początkowo był wykorzystywany ekonomicznie do spławiania ściętych drzew oraz jako trakt komunikacyjny. Dopiero po przestawieniu się Polski na gospodarkę węglową, szlak przyjął znaczenie głównie turystyczne. Wśród dzieci i młodzieży cieszy dużą popularność zyskuje młodzieżowy rejs turystyczny przez całe Mazury.
Początek i koniec szlaku
Główny szlak ma swój początek na kanale w Węgorzewie. Za jego koniec uważa się jest jezioro Brzozolasek w okolicy miasta Pisz. Żeglarze, którzy nie używają silników spalinowych mogą przedłużyć swój rejs dalej za Ruciane – Nida, do Prania czy Karwicy nad Jeziorem Nidzkim, które włącznie z otaczającymi je lasami jest rezerwatem przyrody. Obowiązuje tam strefa ciszy i można poruszać się jedynie na żaglach lub wiosłach. Szlak żeglugowy ma dwie odnogi. Pierwszą z nich jest droga od ujścia kanału Tałckiego do miejscowości Ryn, w której znajduje się przepiękny, duży Zamek. Natomiast druga to trasa z Mikołajek, jeziorem Śniardwy i Kanałem Jeglińskim do Pisza. Na brzegach szlaku wodnego jest bardzo dużo miejsc biwakowych, zarówno tych „na dziko” jak trochę bardziej cywilizowanych. Na przebycie szlaku Wielkich Jezior Mazurskich trzeba zarezerwować sobie od 7 do 10 dni.
Atrakcje turystyczne
Najdłuższym kanałem wodnym na Mazurach – Kanałem Węgorzewskim, Kanałem Łuczańskim i Kanałem Jeglińskim płyniemy już na początku naszego rejsu. Po drodze mijamy bardzo dużo ciekawych miejsc do zwiedzania czy spacerowania. Jeziora oraz lasy w czasie II Wojny Światowej stanowiły swoistą linię obrony. Dlatego w tym okresie wybudowano tu wiele bunkrów, schronów i rowów przeciwczołgowych. Wiele z nich, jak na przykład „Wilczy Szaniec”, Kwaterę Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych w Mamerkach, czy polową kwaterę Himmlera można oglądać do dziś.
Pierwszym miastem zaraz po Węgorzewie jest Giżycko. Warto zatrzymać się tam choć na chwilę, zobaczyć Twierdzę Boyen z XIX wieku, Zamek Krzyżacki czy Wieżę Ciśnień. Wyruszając w dalszą podróż na Kanale Łuczańskim przepływa się przez sławny most obrotowy, wpisany do rejestru zabytków. Do tej pory jego stutonowe przęsło obraca się ręcznie za pomocą dźwigni kieratowej, aby statki mogły przepłynąć. Kolejne miasto na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich to Rydzewo, gdzie możemy zobaczyć kościół św. Andrzeja Bololi wybudowany w latach 1579 – 1591, w którym znajduje się cenne wyposażenie renesansowe z ołtarzem głównym i rzeźbą św. Anny Samotrzeć na czele. Nad Jeziorem Tałty piętrzy się miasto Mikołajki, gdzie warto zatrzymać się na chwile i pospacerować po zabytkowych ulicach. Na sam koniec zostaje nam Ruciane – Nida z pięknymi pomnikami przyrody i ścieżkami dydaktycznymi.
Na całym pojezierzu Szlak Wielkich Jezior Mazurskich jest zupełnie osobliwym światem. Znają go nie tylko mieszkający tu na stałe ludzie, lecz również wodniacy z całej Polski. Dla nich ta kraina to przede wszystkim woda. To różnorodność jezior, z których każde ma swą złą i dobrą sławę, to biwaki, na które wraca się każdego roku, i ciągle na nowo odkrywa zatoki. Tu organizowane są kolonie i obozy żeglarskie oraz rejsy turystyczne dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
